بومشناسي کاربردي/ سال پنجم / شمارهفدهم / پاييز ۱۳۹۵

ارزیابی مطلوبیت زیستگاه و وضعیت حفاظتی گونه بهشدت در خطر انقراض سمندر لرستانی
(Neurergus kaiseri) در استانهاي لرستان و خوزستان

مریم تندوران زنگنه۱٭، سیما فاخران اصفهانی1، سعید پورمنافی1 و جوزف سن2

(تاریخ دریافت: 31/5/1394 ؛ تاریخ پذیرش: 6/7/1395)

چكيده
723900818388

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

سمندر لرستاني (Neurergus kaiseri) از جمله گونههاي اندميک ايران است که دامنة پراکنش محدودي در جنوب کوههاي زاگرس دارد و در فهرست قرمز IUCN از آن با عنوان بهشدت در خطر انقراض (Critically Endangered) ياد شده است. امروزه جمعيت اين گونه بهدليل عوامل متعددي رو به کاهش بوده و در معرض تهديد جدي ميباشد. در اين مطالعه مطلوبيت زيستگاه سمندر لرستاني با استفاده از رويکرد حداکثر آنتروپي (MaxEnt) و براساس متغيرهاي محيط زيستي و اقليمي (حرارتي و بارشي) ارزيابي گرديد. بررسي نتايج حاصل از مدل ،نشان داد که ميزان بارش ساليانه و فصلي، ميانگين درجه حرارت ساليانه، ارتفاع و پوشش اراضي بهترتيب بهعنوان مهمترين متغيرها براي مطلوبيت زيستگاه سمندر لرستاني ميباشند. از طرفي ارزيابي وضعيت حفاظتي اين گونه با بررسي مناطق پراکنش گونه و تطبيق آن با شبکههاي حفاظتي نشان داد که ،در حال حاضر هيچ يک از زيستگاههاي مطلوب سمندر لرستاني در مناطق تحت حفاظت نبوده و پشتوانة قانوني براي حفاظت از اين سايتها وجود ندارد ،و اين وضعيت اين گونة به شدت در خطر انقراض را با آسيب بيشتري مواجه ميسازد.

واژههاي كليدي: مطلوبيت زيستگاه، استان خوزستان، استان لرستان ،مدل حداکثر آنتروپي، سمندر لرستاني ،شبکههاي حفاظتي

۱. گروه محيط زيست، دانشکده منابع طبيعي، دانشگاه صنعتي اصفهان
۲. موسسه تحقيقات جنگل، برف و سيمای سرزمين( WSL)، سوئيس * : مسئول مكاتبات، پست الكترونيكي: m.tondravanzangene@na.iut.ac.ir
11
مقدمه
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

در سالهاي اخیر جمعیـ ت دوزیسـتان بـر اثـر عـواملی مثـل: ازدست رفتن زیستگاه، بیماريهـا، بهـرهبـردار ي بـ یش از حـد ازجمعیت، تغییرات اقلیمی و گونـه هـا ي غیربـوم ی کـاهش یافتـهاست (45 و 46)، که در این میان نابودي زیسـتگاه هـا از جملـهمهمترین عوامل تهدید میباشند (17 و 30). حـدود یـ ک سـومدوزیستان جهان در معرض تهدید به انقـراض هسـتند و تقریبـاًبـانیم ی از جمعی ت آنه ا( 42%) رو ب ه ک اهش م یباش د (47).
همچنین براسـاس ارزیـ ابیهـا ي صـورت گرفتـه در ارتبـاط بـادوزیستان توسـطIUCN (اتحادیـ ه جهـان ی حفاظـت از محـیط زیست)، این گـروه از مهـرهداران ،بـه عنـوان بیشـتر ین طبقـ ۀ در معرض تهدید در جهان شناسایی شدهاند( 46).
سمندرها نیز از جمله دوزیستانی میباشند که زیستگاههـا ي زمینی و آبی آنها در طی دورههاي اخیـ ر کـاهش قابـل تـوجهی یافتــه اســت (13، 14، 31 و 32). ایــن گونــههــا در فرآینــد اکوسیستمهاي آبی و زمینی نقـش مهمـی دارنـد (18، 51، 52 و 54) و کاهش گونهها بهطور قابل ملاحظهاي میتوانـد عملکـرداکوسیستمها را در آن نواحی تغییر دهد. بنـابرا ین جهـت حفـظعملکرد اکوسیستم نیاز به حفاظت و مدیریت صحیح از منـاطقحضور این گونهها میباشد. حداقل 21 گونه دوزیست از ایـ ران گزارش شده که برخی از آنها توسط IUCN بهشـدت در خطـرانقراض معرفی شده است.
سمندر کوهستانی لرسـتان یـ ا سـمندر خالـدار قیصـر ي یـ ا سمندر قمصري یا سمندر خالـدار امپراتـور یـ ا حـاج ی باریـ ک (Neurergus kaiseri) سـمندر ي بسـ یار رنگـ ی و از گونـه هـا ي اندمیک ایـ ران اسـت کـه دامنـۀ پـراکنش محـدودي در جنـوبکوههاي زاگـرس دارد . در اوایـ ل بهـار و تابسـتان سـمندرها دربرکهها و رودخانهها حضور دارند، با بالا رفتن دما و گرم شـدنهوا سمندرها، برکهها را ترك کرده و به کوههاي ناهموار اطراف مهاجرت میکنند و در شکاف سنگها پنهان مـ یشـوند، کـه درمورد این مرحله از زنـدگ ی ایـ ن گونـه اطلاعـات خیلـ ی کمـ ی موجود است( 43 و 44).
۱۲
یکی از روشهاي شناسایی زیسـتگاه هـا و نیازهـاي ز یسـتگاه ی گونهها استفاده از مدلهاي پیشبینی کننده پراکندگی اسـت کـه مبناي آنها کمی ساختن ارتباط میان گونه و متغیرهـاي مختلـف محیط زیستی میباشد (4 و 27). در سالهاي اخیر مـدل سـاز ي پ راکنش گون هاي بس یار م ورد توج ه ق رار گرفت ه اس ت. در این میان تعیین پراکنش گونههاي جانوري، بهدلیل نبود اطلاعات کــافی نقــاط حضــور گونــههــا و هــمچنــین نقشــههــاي رقومی با کیفیت، مدلسازي را بهویژه در ایـ ران دشـوار سـاختهاست( 3).
مدلهاي پراکنش گونهاي (Species Distribution Models) الگوریتمهاي تحلیلی و یا آماري هستند که مـ یتواننـد پـراکنشواقعی یا بـالقوه گونـه را بـا ارتبـاط دادن مشـاهدات میـ دانی و لایههاي متغیرهاي محیطی پـ یشبینـ ی کننـد . تـاکنون مجموعـهگستردهاي از مدل هاي آماري و مبتنی بر یادگیري ماشین معرفی شدهاند( 12، 19، 26). گروه ویژهاي از مدلهاي پراکنش گونهاي تنها مبتنی بر نقاط حضور هستند (26). روشهاي متعددي بـراي مدلسازي پراکنش بهوجـود آمـده اسـت کـه تنهـا از دادههـا ي حضور گونهها استفاده میکننـد (م اننـدDOMIN ،BIOCLIM ، GARP ،ENFA و MAXENT)، این مدلها، اطلاعات مناسـب ی را در مورد پراکنش احتمالی گونهها زمـان ی کـه دادههـا ي کـاف ی موجود نیست، فراهم میآورند و میتوانند در طـرح ریـ زيهـايحفاظتی مورد استفاده قرار گیرنـد ( 26). در میـ ان ایـ ن مـدل هـا روش حداکثر آنتروپی (MaxEnt) از لحـاظ کـارکرد از بهتـر ین روشهاي مدلسازي محسـوب مـ یشـود ( 22، 40 و 42). ایـ ن مدل یک روش یادگیري ماشینی مبتنی بر حداکثر بینظمی است که براي پیشبینی حضـور گونـه هـا هنگـام در دسـترس نبـودن دادههاي کامـل بـهکـار مـ یرود. ایـ ن روش احتمـال پراکنـدگ ی حضور یک گونه را براساس محدودیتهـاي بـه دسـت آمـده از دادههاي موجود تخمین میزند( 39 و 42). از مزایاي این روش میتوان به قابلیت استفاده از هر دو نوع داده پیوسـته و گسسـته ، جزئیات پیشبینی بهدلیل ماهیـ ت پیوسـته مـدل هـا ي حاصـله و سرعت و سادگی استفاده از نرمافزار اشاره کرد( 49). از جمله مطالعـات صـورت گرفتـه در ایـ ران در خصـوصمدلسـاز ي مطلوبیـ ت زیسـتگاه و بـا اسـتفاده از روش حـداکثرآنتروپی میتوان به مطالعات مصطفوي و کابلی (7)، میرزایـی و همکاران( 9)، بردخوانی (2) و رنجبر( 5) اشاره کرد.
از جمله مطالعـات مـرتبط بـا مـدلسـاز ي بـرا ي سـمندرهامیتوان به مطالعات برین( 15)، کـو ین( 34)، اوچـا و همکـاران(37)، ادواردو و ج ورج( 20)، میلان ویچ و همک اران( 35) ک ه براي مدلسازي زیستگاه از روش حـداکثر آنتروپـی (MaxEnt) استفاده کردند، اشاره کرد.
پژوهش حاضـر بـا هـدف بررسـی پـراکنش گونـۀ سـمندرلرستانی و ارزیـ ابی مطلوبیـ ت زیسـت گاه آن بـا اسـتفاده از مـدلMaxEnt (حداکثر آنتروپی) به انجام رسیده است. بدین منظـورتلاش شد تا براساس نقـاط حضـور فعلـی و متغیرهـا ي محـ یط زیستی و اقلیمی حائز اهمیت براي گونه ،زیستگاههاي مطلـوبشناسایی گردند. دسـت یابی بـه ایـ ن مهـم، ایـ ن امکـان را فـراهممیآورد تا مناطقی که نیازمند سـطح حفـاظتی بـالاتر ي هسـتند،شناسایی شده و اقدامات لازم براي حفاظت از آنها بهکار گرفتـهشود. از طرفی بررسیهاي میدانی نشان میدهـد کـه علـیرغـماهمیت حفاظتی بسیار زیاد سمندر لرستانی بهعنـوان یـک گونـ ۀ اندمیک و نیـ ز در معـرض تهد یـ د جـد ي انقـراض ( CriticallyEndangered) تاکنون منطقۀ حفاظت شدة رسمی و ثبـت شـدهبراي گونه معرفی نشده و لذا بررسـ ی منـاطق پـراکنش گونـه وتطبیق آن با شبکههاي حفاظتی ضروري بهنظر مـ یرسـد. بـدین ترتیب پژوهش حاضر را میتوان بهعنوان ابزار بدیعی جهت نیل به اهداف حفاظتی گونه انـدم یک سـمندر لرسـتانی و شناسـا یی مناطق هدف براي افزایش سطح حفاظت گونه مورد توجه قـرارداد.

مواد و روشها
منطقه مورد مطالعه
استان لرستان یکـ ی از اسـتان هـا ي غربـ ی ایـ ران اسـت. عـرضجغرافیایی این استان 32 درجه و 37 دقیقـه تـا 34 درجـه و 22
ارزيابی مطلوبيت زيستگاه و وضعيت حفاظتی گونه بهشدت در خطر انقراض …

دقیقه شمالی و طول جغرافیایی آن 46 درجه و 51 دقیقه تـا 50 درجــه و 30 دقیقــه شــرقی مــیباشــد. ایــن اســتان 28294 کیلومترمربع مساحت دارد .بیشتر مناطق این اسـتان را کـوههـا ي زاگرس پوشانده است (1، 6 و 8).
استان خوزستان با مساحت 64057 کیلومترمربع در جنـوب غربــی ایــران در کرانــه خلــیجفــارس و ارونــدرود قــرار دارد.
این استان در محدوده 47 درجه و 42 دقیقه تـا 50 درجـه و 39 دقیقه طول شـرق ی از نصـف النهـار گرینـو یچ و 29 درجـه و 58 دقیقه تا 32 درجه و 58 دقیقه شمالی از خط استوا قـراردارد (1،
6 و 8).
منطقه مورد مطالعه در این تحقیق جنـوب اسـتان لرسـتان وشمال استان خوزستان میباشد. موقعیت و محدوده منطقه مـوردمطالعه در شکل 1 آمده اسـت. مسـاحت منطقـۀ مـورد مطالعـهحدود 45231 کیلومترمربع میباشد .

روش تحقیق
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

در پژوهش حاضر نقاط حضور براسـاس بررسـ یهـا ي مسـتق یم میدانی در منطقـ ۀ پـراک نش گونـه در جنـوب لرسـتان و شـمالخوزستان و نیز انجام مطالعات کتابخانهاي و نقاط ثبت شـده درمطالعات قبلی (8 و 36) جمـع آوري شـدند. در دو زمـان پـاییز (مهر) و بهار (اردیبهشت) از چند منطقه حضور بازدید شد و بـااستفاده از سیسـتم موقع یـ تیـ اب جهـان ی (GPS) نقـاط مـدنظرجمعآوري گردید و با نقاط ثبت شده موجود تجمیع گشته و در نهایت 20 نقطه حضور (جدول 1) شناسایی شد که از این میان ،8 نقطه مربوط به استان لرسـتان و 12 نقطـه مربـوط بـه اسـتانخوزستان میباشد. با توجه به کمیاب و در انقـراض بـودن ایـ ن گونه و همچنین لکهاي بـودن جمع یـ ت آن، اطلاعـا ت کمـ ی در مورد نقاط حضور آن در دسترس میباشد. به همین دلیـ ل بـرا ي مدلسازي بهدلیل کپهاي نبودن نقاط و کم بودن آن، تمامی نقاط براي مدلسازي بهکار گرفته شد. عدم کپهاي بودن توزیـ ع نقـاطجمعآوري شده نشان میدهد که اریب نمونهبرداري بسیار کم و قابل چشم پوشی میباشد.
13

شکل 1. موقعیت استان لرستان و خوزستان در نقشه ایران، محدودة مطالعاتی و نقاط حضور سمندر لرستانی

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

جدول 1. موقعیت جغرافیایی زیستگاههاي فعلی شناسایی شده تا سال 1392 (32)
عرض جغرافیایی طول جغرافیایی نام محلی زیستگاه استان زیستگاه
3630776
3613422
3610121
3611769
3546264
3639025 296648
284086
302055
296946
357546
249995 شوي (تله زنگ) دره دوینی
امامزاده هفت تنان دژ محمدعلی خان شولاندر حاجی باریکاب

لرستان 1
2
3
4
5
6
3646505 270532 شاهزاده احمد (مولیک) 7
3647989 263851 شاهزاده احمد (بزرگاب) 8
3646363 270291 شاهزاده احمد (دودات) 9
3511957 377857 سرگچ 10
3631369 284907 شهبازان 11
3638767 277137 مازو 12
3650804
3650553
3655452
3653214
3641379 241456
239109
278559
231843
232545 تافاو
کرسر
وژناب دارخرما
ورون نرگسه

خوزستان 13
14
15
16
17
3656039 237925 موردستان 18
3650380 240405 چووه 19
3646465 238498 کول چپ 20

۱۴
لایۀ رستري متغیرهاي زیسـتگاهی در نـرمافـزار 10ArcMap تهیه و جهت ورود به نرمافزار MaxEnt مورد پیش پـردازشقرار گرفت .براساس مرز مطالعاتی، تمامی لایههاي محیطی و اقلیمی برش داده شـدند و در نها یـ ت بـه فرمـتASCII در آمده و براي انجـام مـدلسـاز ي بـه نـرمافـزارMaxEnt وارد شدند (10). لایـ ههـا ي اطلاعـات ی شـ یب، ارتفـاع، فاصـله ازرودخانهها، تـراکم روسـتاها و متغیرهـا ي اقلیمـ ی بـه عنـوانمتغیرهاي پیشبینی کننده Continuous و لایههـا ي اطلاعـات ی جهت و پوشش اراضی بهعنوان متغیرهاي Categorical مورد اس تفاده ق رار گرفتن د. ای ن متغیره ا در چه ار دس ته کل ی متغیره اي اقلیم ی، متغیره اي پوش ش اراض ی، متغیرهــاي توپوگرافیک (شیب، جهت و ارتفاع) و متغیرهـا ي مـرتبط بـاحضور انسان در زیستگاه قرار میگیرنـد. متغ یرهـا ي اقلیمـ ی شامل 19 متغیر حرارتـ ی و بارشـ ی اسـت کـه از بانـک دادهWordClim (29) بهدست آمد. بهدلیل وجود همبسـتگ ی بـالا
(0.75r> ) میان لایههاي اقلیمی از تحلیل مؤلفـه هـا ي اصـل ی (Principal Component Analysis/PCA) در نـــرمافـــزار 10ArcMap براي کاهش این متغیرها به تعداد کمتـر ي متغیـ ر بدون همبستگی یا با همبستگی کم استفاده گردیـ د( 53). در نهایت شش متغیر اقلیمی شامل میانگین درجه حرارت سالانه (1Bio)، همدمـا یی (منـاطق هـم دمـا / 3Bio)، حـداقل دمـاي سردترین ماه سال (6Bio)، دامنه تغییرات سالانه دما (7Bio)، کل بارش سالانه( 12Bio) و توزیع فصلی بارش (15Bio) در تحلیلها مورد استفاده قرار گرفت. هـم چنـین از نقشـه تیـ پ پوشش اراضی تهیه شده در سازمان جنگلها و مراتع بهعنوان ی ک لای ه طبق هبن دي ش ده( Categorical) در م دلس ازي استفاده شد. از دو متغیر ارتفـاع از سـطح دریـ ا و شـ یب نیـ ز بهعنـوان مهـم تـر ین متغیرهـا ي تأثیرگـذ ار بـر نحـوة توزیـ ع ناهمواريها استفاده شد .همچنین با محاسبه تراکم روسـتاهادر واحــد ســطح در نــرم افــزار 10ArcMap تــأثیر حضــور انسان در زیستگاههاي سـمندر لرسـتانی نیـ ز در مـدل سـاز ي لحاظ شد.
با وجود اینکه مدل مکسنت نسـبت بـه سـا یر مـدل هـا ي مشابه حساسیت کمتري در ارتباط با همبستگی میان متغیرهـادارد( 41) اما توصـ یه شـده اسـت در صـورت ی کـه ضـر یب همبستگی میـ ان دو متغیـ ر بـ یش از 7/0 باشـد فقـط یکـ ی از متغیرها در مدلسازي استفاده شود( 50). نهایتـاًتـا بـ ین تمـام ی متغیرهاي اقلیمی و محیط زیستی همبستگی گرفته شـد و 12 متغیــر شــامل 6 متغیــر اقلیمــی و 6 متغیــر محیطــی بــراي مدلسازي بهکار گرفته شد (جدول 2).
نقشه پراکنش گونهها براساس 10 مرتبه اجراي مدل (تکـرارمجدد) تولید شد و نقشه میانگین پیشبینـی شـده بـا انـدازه پیکسل 100*100 متر بهعنوان نقشه نهایی ارائه شـد . بـراي حساسیت سنجی مدل و مشخص کـردن متغیرهـاي مهـم در پراکنش، از تحلیل جکنایف استفاده شد. براي ارزیابی نتایج مدلسازي آماره تحلیل منحنی ویژگی عامـل دریافـت کننـده (ROC) استفاده شد. در صورتیکه سطح زیر منحنی( AUC) بین 7/0 تا 8/0 باشد، بیانگر یک مدل خوب، بین 8/0 تا 9/0 مدل عالی و بیش از 9/0 بیانگر پیشبینی بسـیار عـالی مـدلاست (28).
پس از تهیه نقشه مطلوبیت زیستگاه در نرمافزار MaxEnt مدل پیوسته بهدست آمده با مقادیر مطلوبیت صفر تا یـک بـهمدل طبقهبندي شده مطلوب– نـامطلوب کلاسـهبنـدي شـد.آستانه مورد نظر براي کلاسهبندي براساس مقـدار مطلوبیـتمتناظر با بیشترین میزان حساسیت( Sensitivity) مدل لحـاظشد (طبقهبندي صـحیح نقـاط حضـور). ایـن امـر بـهمنظـورارزیابی سطح پوشش حفاظتی مناطق مطلـوب توسـط نقشـهمناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محـیط زیسـت انجـامگرفت.
126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

لازم بهذکر است که پژوهش حاضر بهدلیـل در دسـترسنبودن اطلاعات خرد زیستگاهی بهویـژه برکـههـ اي حضـور گونه و خصوصیات فیزیکی و شـیمیایی آن، بیشـتر براسـاسمتغیرهاي کلان بـراي بررسـی مطلوبیـت زیسـتگاه صـورتگرفته است.
۱۵

126873867918

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

Downloaded from ijae.iut.ac.ir at 16:29 IRST on Saturday October 28th 2017 [ DOI: 10.18869/acadpub.ijae.5.17.11 ]

نتایج
براساس پـ یشبینـ ی مـدل، مهمتـرین متغیرهـا ي کـلان بـراي سمندر لرستانی میزان بارش سالیانه و فصلی، میانگین درجـهح رارت س الیانه، ارتف اع و پوش ش اراض ی بودن د. مق دار
(Area Under the Curve) AUC برابر با 974/0 بوده که نشـاناز پیشبینی بسیار عالی مدل میباشد (شکل 2).
نقشه مطلوبیت زیستگاه یا احتمال پراکنش گونه در شـکل 3 آورده شده است. همچنین درصد سهم نسـبی متغیرهـاي مـورد استفاده در مدلسازي پراکنش سمندر لرستانی در جدول 3 آمده است. ترتیب اهمیـت متغیرهـا براسـاس مـدل جـک نـایف در شکل 4 آمده است.
اثر هر یک از متغیرها بر افزایش یا کاهش مطلوبیت زیستگاه براي گونه (منحنیهاي پاسخ) بررسی شد که در شـکل 5 آورده شده است.
با توجه به شکل 5 بیشترین مطلوبیت زیسـتگاه بـراي گونـهدر میانگین درجه حرارت سالانه 15 تا 20 درجه سانتیگـراد
۱۶
جدول 2. متغیرهاي اقلیمی و محیط زیستی انتخابی براي مدلسازي
منبع نام اختصاري متغیر ردیف
SRTM Elevation ارتفاع 1
SRTM Slope شیب 2
SRTM Aspect جهت 3
IFRWMO Land cover پوشش اراضی 4
IFRWMO Distance to stream فاصله از رودخانهها 5
IFRWMO Village density تراکم روستاها 6
WorldClim Annual Mean Temperature دماي میانگین سالانه 7
WorldClim Isothermality همدمایی (ایزوترمال) 8
WorldClim Temperature Annual Range دامنۀ تغییرات سالانۀ دما 9
WorldClim Min Temperature of Coldest Month حداقل دماي سردترین ماه سال 10
WorldClim Annual Precipitation بارش سالانه 11
WorldClim Precipitation Seasonality بارش فصلی 12
ارزيابی مطلوبيت زيستگاه و وضعيت حفاظتی گونه بهشدت در خطر انقراض …

Sensitivity (
1

Omission Rate)

Sensitivity (



قیمت: تومان


پاسخ دهید